Van Mond tot Kont – deel 3

Mondtotkont3-rotated.jpg

In 5 delen zijn we op weg door het spijsverteringskanaal die jouw eten aflegt; we zijn net via de portier de maag uitgeschopt: down we go!

De dunne darm

Het klinkt als 1 lange worst, maar eigenlijk bestaat de dunne darm (intestinum tenue) uit 3 onderdelen; het bovenste deel dat aansluit op de maag is het duodenum, het middelste deel het jejunum en het laatste deel, richting de dikke darm heet het ileum. Bij elkaar hebben deze 3 delen een oppervlakte van het Center Court van Wimbledon. Hoe groot?! Deze immense grootte is te verklaren omdat het oppervlak van de dunne darm super sterk geplooid is. Deze plooien zijn voorzien van slijmvlies, dat weer gevuld is met kleine haarachtige tentakeltjes (villi of darmvlokken genoemd) waardoor haarvaten en lymfevaatjes stromen. Via deze vaatjes worden de voedingsstoffen opgenomen uit je eten. Dus hoe meer oppervlakte je darm heeft, des te meer jij kunt opnemen en profijt hebt van de zaken die je tot je neemt.

Darm met vingers?!
Het klinkt als een scheldwoord, de twaalfvingerige darm, zoals het duodenum ook wel genoemd wordt…. Maar waarom die zo heet? Omdat dit deel van je dunne darm ongeveer 12 volwassen vingers naast elkaar lang is (hoe simpel kan het zijn?!). In dit deel van je darm gebeurt een hoop, althans veel: hier scheidt de alvleesklier zijn sappen af en wordt vanuit de galblaas ook gal toegevoegd aan de dunne darm.

Sappies
Naast het hormoon insuline maakt de alvleesklier ook spijsverteringssappen aan; echt een multitasker en daarom ook zo’n onmisbaar orgaan. Alvleeskliersap bevat het enzym amylase (hetzelfde enzym als in je speeksel) om koolhydraten te verteren. Daarnaast is ook het enzym peptidase van de partij om de deels afgebroken eiwitbrokken verder af te breken tot aminozuren, zodat deze ook opgenomen kunnen worden.
Gal wordt gemaakt in je lever en daarna opgeslagen in je galblaas. Wanneer je vet hebt gegeten zal je lichaam een beroep doen op de galblaas en wordt er in de dunne darm gal aan je verteringsbrij toegevoegd om de vetjes oplosbaar te maken in water, waarna ze beter opneembaar zijn. Gal doet dus dienst als een emulgator voor vetzuren zodat deze beter mengen met de verdere waterige substantie in je darmen.

Opname via de bloedbaan
Naast alle macronutriënten (koolhydraten, vetten en eiwitten) worden ook vitaminen en mineralen (de micronutriënten) opgenomen door de darmwand. Deze stoffen zijn zo klein, dat ze zonder allerlei trucjes en hulpstofjes zo ‘hup’ de bloedbaan in kunnen.
Hartstikke leuk, maar waar gaat dat allemaal heen? Meteen je hele lijf door? Nope! De stoffen gaan via de bloedbaan eerst naar de poortader, waarmee ze naar de lever vervoert worden. Je lever is eigenlijk de douane en verkeersregelaar van je lichaam: die kijkt onder stoelen en banken en in je achterbak van je opgenomen voedingsstoffen of ze geen drugs of andere giftige zooi aan boord hebben. Daarnaast reguleert de lever het verkeer van voedingsstoffen, zodat alles gelijkmatig in je bloed komt en je niet alle deeltjes in 1 keer in je bloedsomloop krijgt. Zou dit wel gebeuren dan kan deze overload aan stoffen je interne milieu in de war schoppen.
De enige stof met een VIPkaart, die niet via deze ‘doorbitch’ naar binnen hoeft is glucose: deze stof mag direct doorrennen naar je lichaamscellen, aangezien dit een stof is die bij acute gevallen direct nodig is om jouw spieren in actie te zetten.

Al met al begint het nu op voedingsgebied wel een lege bedoening te worden daar in de darmen: alle nuttige stoffen zijn er nu bijna uit… valt er verder nog iets te halen? Dat lees je in het volgende deel… Spannond!


Leave a Reply

Your email address will not be published.